{"id":833,"date":"2014-12-14T10:22:54","date_gmt":"2014-12-14T09:22:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/?page_id=833"},"modified":"2023-03-08T13:54:58","modified_gmt":"2023-03-08T12:54:58","slug":"w-starym-testamencie-milosierdzie-w-relacjach-miedzyludzkich","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/w-starym-testamencie-milosierdzie-w-relacjach-miedzyludzkich\/","title":{"rendered":"W Starym Testamencie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Mo\u017ce to wydawa\u0107 si\u0119 nieprawdopodobne, ale jest faktem, \u017ce brakuje solidnych studi\u00f3w teologicznych dotycz\u0105cych mi\u0142osierdzia w relacjach mi\u0119dzyludzkich w Starym Testamencie. O ile temat mi\u0142osierdzia Boga cieszy si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem teolog\u00f3w i doczeka\u0142 si\u0119 wielu opracowa\u0144 w referatach i monografiach, o tyle has\u0142o: mi\u0142osierdzie w relacjach mi\u0119dzyludzkich w Starym Testamencie pojawia si\u0119 w\u0142a\u015bciwie tylko w s\u0142ownikach i encyklopediach biblijnych, gdzie omawiane jest do\u015b\u0107 og\u00f3lnie. Do wyj\u0105tk\u00f3w wi\u0119c nale\u017c\u0105 prace, w kt\u00f3rych autorzy podejmuj\u0105 ten temat, a nale\u017cy do nich dost\u0119pna w j\u0119zyku polskim praca\u00a0 ks. Wojciecha W\u0119grzyniaka\u00a0 pt. \u201eMi\u0142osierdzie\u00a0 mi\u0119dzyludzkie w Starym Testamencie\u201d, kt\u00f3ra zosta\u0142a przygotowana na III Mi\u0119dzynarodowy Kongres Aposto\u0142\u00f3w Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia w Krakowie-\u0141agiewnikach w 2008 roku. Tutaj prezentujemy fragment tego opracowania.<\/p>\n

<\/p>\n

TAM, GDZIE G\u0141OS ZABRA\u0141O MI\u0141OSIERDZIE<\/b><\/span><\/p>\n

\u00a0Mi\u0142osierdzie\u00a0mi\u0119dzyludzkie\u00a0obecne w Starym Testamencie\u00a0mo\u017cna widzie\u0107 w konkretnych uczynkach dokonanych przez poszczeg\u00f3lne postaci albo jako rzeczywisto\u015b\u0107, do kt\u00f3rej cz\u0142owiek jest zach\u0119cany przez Boga lub przez innych ludzi.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Przyk\u0142ady mi\u0142osierdzia uczynionego<\/span><\/b><\/p>\n

Czynem mi\u0142osierdzia jest postawa Ezawa,\u00a0kt\u00f3ry pomimo utraty pierwor\u00f3dztwa i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa\u00a0nie\u00a0wyrz\u0105dza krzywdy\u00a0Jakubowi powracaj\u0105cemu z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 i dobytkiem do Kanaanu (Rdz 32-33)<\/span>. Mi\u0142osierny jest J\u00f3zef egipski, kt\u00f3ry\u00a0nie karze\u00a0swoich braci\u00a0za pr\u00f3b\u0119\u00a0bratob\u00f3jstwa i sprzedanie go do Egiptu (Rdz 37.42-45)<\/span>; Moj\u017cesz,\u00a0 kiedy si\u0119\u00a0wstawia za\u00a0 swoim ludem (Wj 32, 7-14; Lb 21, 7; Ps 106, 23)<\/span>; Dawid, kt\u00f3ry chocia\u017c ma sposobno\u015b\u0107 do zabicia prze\u015bladuj\u0105cego go kr\u00f3la Saula (1 Sm 24.26)<\/span>, nie odwa\u017ca si\u0119 wymierzy\u0107 po ludzku sprawiedliwo\u015bci i kt\u00f3ry po \u015bmierci kr\u00f3la i syna jego Jonatana zabezpiecza byt materialny rodzinie zmar\u0142ych (2 Sm 9)<\/span>. Ten sam Dawid op\u0142akuje \u015bmier\u0107 swego syna Absaloma, mimo i\u017c ten zbuntowa\u0142 si\u0119 przeciw swemu ojcu i pozbawi\u0142 go kr\u00f3lowania (2 Sm 15-19)<\/span>. Mi\u0142osierdzie okazuje prorok Eliasz, kiedy daje si\u0119 ub\u0142aga\u0107 pro\u015bbie trzeciego pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnika wys\u0142anego przez kr\u00f3la Achaba: M\u0119\u017cu Bo\u017cy! Niech\u017ce \u017cycie moje oraz \u017cycie tych s\u0142ug twoich pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu drogie b\u0119dzie w oczach twoich! Oto ogie\u0144 spad\u0142 z nieba i poch\u0142on\u0105\u0142 obydw\u00f3ch poprzednich pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnik\u00f3w wraz z ich pi\u0119\u0107dziesi\u0105tkami. Lecz teraz niech\u00a0\u017cycie moje\u00a0 drogie b\u0119dzie w\u00a0oczach\u00a0twoich!<\/i> (2 Krl 1, 13-14)<\/span>.\u00a0Mi\u0142osierny jest Szymon Machabejczyk,\u00a0kiedy zaprzestaje walki przeciw mieszka\u0144com Gezer, po tym jak ci\u00a0go b\u0142agaj\u0105: Post\u0119puj z nami nie wed\u0142ug\u00a0 naszych nieprawo\u015bci,\u00a0ale wed\u0142ug\u00a0 swojego\u00a0mi\u0142osierdzia!<\/i> (1 Mch 13, 46)<\/span>. Czynem mi\u0142osierdzia jest wstawiennictwo Estery za swoim ludem u kr\u00f3la Aswerusa, wstawiennictwo, za kt\u00f3re mog\u0142a zap\u0142aci\u0107 \u017cyciem (Est 4-5)<\/span>. Mi\u0142osierny jest Tobiasz, kt\u00f3ry m\u00f3wi o sobie: Dawa\u0142em wiele ja\u0142mu\u017cny moim braciom i moim rodakom<\/i> (Tb 1, 3)<\/span>. Dawa\u0142em m\u00f3j chleb g\u0142odnym i ubranie nagim. A je\u015bli widzia\u0142em zw\u0142oki kt\u00f3rego\u015b z moich rodak\u00f3w wyrzucone poza mury Niniwy, grzeba\u0142em je<\/i> (Tb 1, 17)<\/span>. O swoich czynach mi\u0142osierdzia wspomina cierpi\u0105cy Hiob: Bo ratowa\u0142em biednego przed mo\u017cnym, sierot\u0119, co nie mia\u0142 pomocy. N\u0119dzarze sk\u0142adali mi dzi\u0119ki i serce wdowy radowa\u0142em.<\/i> (…) Niewidomemu by\u0142em oczami, chromemu s\u0142u\u017cy\u0142em za nogi. Dla biednych sta\u0142em si\u0119 ojcem, pomaga\u0142em w sporze i nieznajomemu<\/i> (Hb 29, 12-13.15-16)<\/span>.<\/p>\n

Do czyn\u00f3w mi\u0142osierdzia mo\u017cna zaliczy\u0107 tak\u017ce: uratowanie od zniszczenia domu Rachab, kt\u00f3ra przechowa\u0142a zwiadowc\u00f3w izraelskich (Joz 1-2)<\/span>, pozwolenie Beniaminitom na uprowadzenie dziewcz\u0105t z Szilo, aby mogli wzi\u0105\u0107 je sobie za \u017cony (Sdz 21)<\/span>, wypuszczenie z niewoli babilo\u0144skiej Izraelit\u00f3w (2 Krn 30, 9; Ps 106, 46)<\/span>, przychylno\u015b\u0107 nadzorcy s\u0142u\u017cby dworskiej wobec Daniela (Dn 1, 9)<\/span>.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wezwania do mi\u0142osierdzia<\/span><\/b><\/p>\n

Opr\u00f3cz przyk\u0142ad\u00f3w mi\u0142osierdzia okazanego, spotykamy w Starym Testamencie wiele wezwa\u0144 do bycia mi\u0142osiernym wobec innych, a czasem nawet wobec obcych i wrog\u00f3w: by nie gn\u0119bi\u0107 cudzoziemc\u00f3w, wd\u00f3w i sierot (Wj 22, 20-21)<\/span>,\u00a0nie \u017c\u0105da\u0107 odsetek od pieni\u0119dzy po\u017cyczonych ubogiemu (Wj 22, 24)<\/span>,\u00a0odda\u0107 przed zachodem s\u0142o\u0144ca\u00a0p\u0142aszcz\u00a0zabrany\u00a0w\u00a0zastaw (Wj 22, 25-26a)<\/span>, przyj\u015b\u0107 z pomoc\u0105 zab\u0142\u0105kanemu wo\u0142u i os\u0142u, nawet gdyby to by\u0142y zwierz\u0119ta wroga (Pwt 22, 1-4; Wj 23, 4-5)<\/span>, zostawi\u0107 w czasie \u017cniw co\u015b na polu dla ubogich i sierot (Pwt 24, 19-21)<\/span>, dawa\u0107 ja\u0142mu\u017cn\u0119 (Tb 4, 5-8. 16)<\/span>, udziela\u0107 chleb g\u0142odnym i szaty nagim (Tb 4, 16)<\/span>, k\u0142a\u015b\u0107 chleby na grobach sprawiedliwych (Tb 4, 17)<\/span>, pom\u00f3c, je\u015bli mo\u017cna, natychmiast (Prz 3, 28)<\/span>.<\/p>\n

Oto inne przyk\u0142ady wezwa\u0144 do mi\u0142osierdzia: Synu, nie\u00a0odmawiaj biedakowi\u00a0rzeczy niezb\u0119dnych do \u017cycia i oczu potrzebuj\u0105cego nie m\u0119cz zwlekaniem! Nie dr\u0119cz duszy g\u0142odnego i nie pobudzaj do gniewu cz\u0142owieka w jego niedostatku! Serca rozgniewanego w wi\u0119kszy zam\u0119t nie wprowadzaj i nie zwlekaj z datkiem dla potrzebuj\u0105cego! Nie odpychaj \u017cebrz\u0105cego w strapieniu, a od ubogiego nie odwracaj swej twarzy! Nie odwracaj oka od prosz\u0105cego i nie dawaj cz\u0142owiekowi sposobno\u015bci, aby ci\u0119 przeklina\u0142<\/i> (Syr 4, 1-5)<\/span>; Wyci\u0105gnij\u00a0 r\u0119k\u0119\u00a0 do ubogiego,\u00a0 aby\u00a0 twoje\u00a0 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo by\u0142o pe\u0142ne. Miej dar \u0142askawy dla ka\u017cdego, kto \u017cyje, nawet umar\u0142ym nie odmawiaj oznak przywi\u0105zania! Nie usuwaj si\u0119 od p\u0142acz\u0105cych i smu\u0107 si\u0119 ze smuc\u0105cymi! Nie oci\u0105gaj si\u0119 z odwiedzeniem chorego cz\u0142owieka, albowiem za to b\u0119d\u0105 ci\u0119 mi\u0142owa\u0107<\/i> (Syr 7, 32-35)<\/span>; To m\u00f3wi Pan Zast\u0119p\u00f3w: Wydawajcie wyroki sprawiedliwe, okazujcie sobie wzajemnie mi\u0142o\u015b\u0107 i mi\u0142osierdzie. Nie krzywd\u017acie wdowy i sieroty, cudzoziemca i biednego! Nie \u017cywcie w sercach waszych z\u0142o\u015bci wzgl\u0119dem bli\u017aniego!<\/i> (Zach 7, 9-10)<\/span>.<\/p>\n

Wezwanie do mi\u0142osierdzia\u00a0 mi\u0119dzyludzkiego obecne jest\u00a0 r\u00f3wnie\u017c w formie maksym m\u0105dro\u015bciowych:\u00a0 Dobrze si\u0119\u00a0wiedzie m\u0119\u017cowi,\u00a0kt\u00f3ry\u00a0lituje\u00a0si\u0119 i po\u017cycza,\u00a0post\u0119puje w swych sprawach uczciwie<\/i> (Ps 112, 5)<\/span>; Kto uszy\u00a0zatyka na krzyk\u00a0ubogiego,\u00a0sam b\u0119dzie\u00a0wo\u0142a\u0142\u00a0bez\u00a0skutku<\/i> (Prz 21, 13)<\/span>; B\u0142ogos\u0142awiony, czyj wzrok\u00a0 mi\u0142osierny, bo chlebem dzieli si\u0119 z biednym<\/i> (Prz 22, 9)<\/span>;\u00a0 Mi\u0142osierdzie wzgl\u0119dem ojca nie p\u00f3jdzie\u00a0w zapomnienie, w miejsce grzech\u00f3w zamieszka u ciebie<\/i> (Syr 3, 14)<\/span>;\u00a0Kto jest mi\u0142osierny, po\u017cycza\u00a0 bli\u017aniemu, a kto\u00a0wspomaga go\u00a0sw\u0105 r\u0119k\u0105, wype\u0142nia przykazania<\/i> (Syr 29, 1)<\/span>; Dobroczynno\u015b\u0107\u00a0 jest\u00a0 jak raj we wszystko obfituj\u0105cy, a ja\u0142mu\u017cna \u2013 trwa na wieki<\/i> (Syr 40, 17)<\/span>.<\/p>\n

Literatura starotestamentalna\u00a0nie tylko\u00a0wzywa do mi\u0142osierdzia mi\u0119dzyludzkiego, ale r\u00f3wnie\u017c obiecuje wymiern\u0105 korzy\u015b\u0107 takiego post\u0119powania. Klasycznym tekstem wydaj\u0105 si\u0119 w tym wzgl\u0119dzie s\u0142owa proroka Izajasza:\u00a0Czy\u017c\u00a0nie\u00a0jest raczej\u00a0ten post,\u00a0kt\u00f3ry wybieram:\u00a0rozerwa\u0107 kajdany z\u0142a, rozwi\u0105za\u0107 wi\u0119zy niewoli, wypu\u015bci\u0107 wolno uci\u015bnionych i wszelkie jarzmo po\u0142ama\u0107; dzieli\u0107 sw\u00f3j chleb z g\u0142odnym, wprowadzi\u0107 w dom biednych tu\u0142aczy, nagiego, kt\u00f3rego ujrzysz, przyodzia\u0107 i nie odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 od wsp\u00f3\u0142ziomk\u00f3w. Wtedy twoje \u015bwiat\u0142o wzejdzie jak zorza i szybko rozkwitnie twe zdrowie. Sprawiedliwo\u015b\u0107 twoja poprzedza\u0107 ci\u0119 b\u0119dzie, chwa\u0142a Pa\u0144ska i\u015b\u0107 b\u0119dzie za tob\u0105. Wtedy zawo\u0142asz, a Pan odpowie, wezwiesz pomocy, a On rzeknie: \u201eOto jestem!\u201d Je\u015bli u siebie usuniesz jarzmo, przestaniesz grozi\u0107 palcem i m\u00f3wi\u0107 przewrotnie, je\u015bli podasz tw\u00f3j chleb zg\u0142odnia\u0142emu i nakarmisz dusz\u0119 przygn\u0119bion\u0105, w\u00f3wczas twe \u015bwiat\u0142o zab\u0142y\u015bnie w ciemno\u015bciach, a twoja ciemno\u015b\u0107 stanie si\u0119 po\u0142udniem. Pan ci\u0119 zawsze prowadzi\u0107 b\u0119dzie, nasyci dusz\u0119 twoj\u0105 na pustkowiach. Odm\u0142odzi twoje ko\u015bci, tak \u017ce b\u0119dziesz jak zroszony ogr\u00f3d i jak \u017ar\u00f3d\u0142o wody, co si\u0119 nie wyczerpie<\/i> (Iz 58, 6-11)<\/span>.<\/p>\n

Inne \u201ekorzy\u015bci\u201d\u00a0z\u00a0czynienia\u00a0mi\u0142osierdzia\u00a0podawane\u00a0s\u0105\u00a0przy\u00a0okazji wzywania do czynnej mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego. Tak oto mi\u0142osierdzie g\u0142adzi grzechy (Syr 3, 14)<\/span>, przynosi b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo (Syr 7, 32)<\/span>, mi\u0142o\u015b\u0107 innych (Syr 7, 35)<\/span>, powodzenie (Ps 112, 5)<\/span> czy pomy\u015blno\u015b\u0107 (Dn 4, 24)<\/span>.<\/p>\n

Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce cz\u0142owiek starotestamentalny jest cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry wie, co to jest mi\u0142osierdzie, jest wzywany do niego, zna jego pozytywne efekty i daje od czasu do czasu przyk\u0142ad mi\u0142osiernego post\u0119powania.<\/p>\n

GDZIE MI\u0141OSIERDZIE ZAMILK\u0141O<\/b><\/span><\/p>\n

Pomimo wzgl\u0119dnie\u00a0dosy\u0107\u00a0bogatej panoramy\u00a0mi\u0142osierdzia mi\u0119dzyludzkiego, istnieje pewna granica, poza kt\u00f3r\u0105 mi\u0142osierdzie nie istnieje. Nie istnieje na mniej lub bardziej wyra\u017anie polecenie Boga albo nie istnieje, bo cz\u0142owiek staje przeciw drugiemu nie licz\u0105c si\u0119 z samym Bogiem.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Z Bo\u017cym przyzwoleniem<\/span><\/b><\/p>\n

Zasad\u0119 \u201eograniczonego mi\u0142osierdzia\u201d klarownie ujmuje Syracydes: Dobroczynno\u015b\u0107 nie jest dla tego,\u00a0kto trwa w z\u0142u,\u00a0ani kto nie udziela ja\u0142mu\u017cny. Dawaj bogobojnemu, a nie wspomagaj grzesznika. Dobrze czy\u0144 biednemu, a nie dawaj bezbo\u017cnemu, odm\u00f3w mu chleba swego i nie u\u017cyczaj mu, aby przypadkiem nie wzi\u0105\u0142 g\u00f3ry nad tob\u0105. Znajdziesz w dw\u00f3jnas\u00f3b z\u0142o za wszystko dobro, kt\u00f3re by\u015b mu wy\u015bwiadczy\u0142. Gdy\u017c i u Najwy\u017cszego budz\u0105 odraz\u0119 grzesznicy, wymierzy On te\u017c kar\u0119 bezbo\u017cnym. Dawaj dobremu, a nie pomagaj grzesznikowi<\/i> (Syr 12, 3-7)<\/span>.<\/p>\n

W t\u0119 perspektyw\u0119 wpisuje\u00a0 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ca\u0142a gama czyn\u00f3w, kt\u00f3re dzisiaj wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 conajmniej okrutne: wybicie trzech tysi\u0119cy ludzi przez syn\u00f3w Lewiego z rozkazu Moj\u017cesza za to, \u017ce zrobili z\u0142otego cielca (Wj 32, 26-29)<\/span>, ukamienowanie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry w szabat zbiera\u0142 drwa (Lb 15, 32-36)<\/span>, wymordowanie 24 tysi\u0119cy\u00a0 Izraelit\u00f3w,\u00a0 kt\u00f3rzy uprawiali\u00a0 nierz\u0105d\u00a0 z\u00a0 Moabitkami (Lb 25, 1-9)<\/span> i ca\u0142a seria podboj\u00f3w miast kananejskich, w czasie kt\u00f3rych mordowano ca\u0142e miasta ze wszystkimi mieszka\u0144cami (Joz)<\/span>. Jeden z tragiczniejszych przyk\u0142ad\u00f3w zwi\u0105zany jest z prorokiem Elizeuszem:\u00a0 Stamt\u0105d poszed\u0142<\/i> [Elizeusz] do Betel.\u00a0Kiedy za\u015b\u00a0 post\u0119powa\u0142\u00a0 drog\u0105, mali ch\u0142opcy wybiegli z miasta i na\u015bmiewali si\u0119 z niego wzgardliwie, m\u00f3wi\u0105c do niego: \u201ePrzyjd\u017a no, \u0142ysku! Przyjd\u017a no, \u0142ysku!\u201d On za\u015b odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119, spojrza\u0142 na nich i przekl\u0105\u0142 ich w imi\u0119 Pa\u0144skie. W\u00f3wczas wypad\u0142y z lasu dwa nied\u017awiedzie i rozszarpa\u0142y spo\u015br\u00f3d nich czterdzie\u015bci dwoje dzieci<\/i> (2 Krl 2, 23-24)<\/span>.<\/p>\n

Chocia\u017c\u00a0te i podobne wydarzenia\u00a0starotestamentalne\u00a0mog\u0105\u00a0wydawa\u0107 si\u0119 dzisiaj szokuj\u0105ce, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zawsze \u201eniemi\u0142osierne\u201d post\u0119powanie mia\u0142o swoje uzasadnienie. Kto zagra\u017ca\u0142 mniej lub bardziej bezpo\u015brednio czysto\u015bci wiary w jedynego Boga, nie m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na zmi\u0142owanie. Bez wzgl\u0119du na to, czy nale\u017ca\u0142 do narodu wybranego, czy by\u0142 kim\u015b obcym. Prawnie zostaje to uj\u0119te w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:\u00a0Je\u015bli ci\u0119 b\u0119dzie\u00a0 pobudza\u0142 skrycie\u00a0tw\u00f3j brat,\u00a0syn twojej matki, tw\u00f3j syn lub c\u00f3rka albo \u017cona, co na \u0142onie twym spoczywa, albo przyjaciel tak ci mi\u0142y, jak ty sam, m\u00f3wi\u0105c: \u201eChod\u017amy, s\u0142u\u017cmy bogom obcym\u201d, bogom, kt\u00f3rych nie zna\u0142e\u015b ani ty, ani przodkowie twoi \u2013 jakiemu\u015b spo\u015br\u00f3d b\u00f3stw okolicznych narod\u00f3w, czy te\u017c dalekich od jednego kra\u0144ca ziemi do drugiego \u2013 nie us\u0142uchasz go, nie ulegniesz mu, nie spojrzysz na niego z lito\u015bci\u0105, nie b\u0119dziesz mia\u0142 mi\u0142osierdzia, nie b\u0119dziesz tai\u0142 jego przest\u0119pstwa. Winiene\u015b go zabi\u0107, pierwszy podniesiesz r\u0119k\u0119, aby go zg\u0142adzi\u0107, a potem ca\u0142y lud. Ukamienujesz go na \u015bmier\u0107, poniewa\u017c usi\u0142owa\u0142 ci\u0119 odwie\u015b\u0107 od Pana, Boga twojego, kt\u00f3ry ci\u0119 wywi\u00f3d\u0142 z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Ca\u0142y Izrael, s\u0142ysz\u0105c to, ul\u0119knie si\u0119 i przestanie czyni\u0107 to z\u0142o po\u015br\u00f3d siebie<\/i> (Pwt 13, 7-12)<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Niemi\u0142osierdzie pot\u0119pione<\/span><\/b><\/p>\n

Opr\u00f3cz czyn\u00f3w,\u00a0kt\u00f3re\u00a0 wydaj\u0105\u00a0 si\u0119\u00a0nam\u00a0dzisiaj\u00a0niemi\u0142osierne, a kt\u00f3re w Starym Testamencie zostaj\u0105 pope\u0142nione z Bo\u017cym przyzwoleniem lub wr\u0119cz nakazem, ka\u017cdy inny rodzaj niemi\u0142osierdzia jest surowo pot\u0119piony przez Boga.<\/p>\n

B\u00f3g wyda wyrok na\u00a0 Edom, gdy\u017c\u00a0 prze\u015bladowa\u0142\u00a0 mieczem\u00a0 brata swego, t\u0142umi\u0105c uczucie mi\u0142osierdzia, trwa\u0142 w swym gniewie nieustannie i gniew sw\u00f3j chowa\u0142 do ko\u0144ca<\/i> (Am 1, 11)<\/span>. Nie ulituje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad swoim ludem, bo nikt nie ma lito\u015bci nad bratem swoim. Ka\u017cdy po\u017cera cia\u0142o bli\u017aniego; odgryza na prawo, a przecie\u017c \u0142aknie, zjada na lewo, lecz si\u0119 nie nasyca<\/i> (Iz 9, 18-19)<\/span>. Przeciwstawia si\u0119\u00a0 przyw\u00f3dcom ludu\u00a0 (Iz 3, 14-15)<\/span>\u00a0 i prawodawcom (Iz 10, 1-2)<\/span>, a czyn\u00f3w niemi\u0142osiernych nigdy nie zapomni:\u00a0S\u0142uchajcie tego wy,\u00a0kt\u00f3rzy gn\u0119bicie\u00a0 ubogiego i bezrolnego pozostawiacie bez pracy, kt\u00f3rzy m\u00f3wicie: \u201eKiedy\u017c minie n\u00f3w ksi\u0119\u017cyca, by\u015bmy mogli sprzedawa\u0107 zbo\u017ce? Kiedy\u017c szabat, by\u015bmy mogli otworzy\u0107 spichlerz? A b\u0119dziemy zmniejsza\u0107 ef\u0119, powi\u0119ksza\u0107 sykl i wag\u0119 podst\u0119pnie fa\u0142szowa\u0107. B\u0119dziemy kupowa\u0107 biednego za srebro, a ubogiego za par\u0119 sanda\u0142\u00f3w i plewy pszeniczne b\u0119dziemy sprzedawa\u0107\u201d. Przysi\u0105g\u0142 Pan na dum\u0119 Jakuba: \u201eNie zapomn\u0119 nigdy wszystkich ich uczynk\u00f3w\u201d<\/i> (Am 8, 4-7)<\/span>.<\/p>\n

NADZIEJA NA MI\u0141OSIERDZIE NIEOGRANICZONE?<\/b><\/span><\/p>\n

Pr\u00f3buj\u0105c podsumowa\u0107 refleksj\u0119 o mi\u0142osierdziu mi\u0119dzyludzkim w Starym Testamencie, wr\u00f3\u0107my do wstawiennictwa pierwszego Patriarchy za lud\u017ami Sodomy. Tak jak w targowaniu si\u0119 Abrahama z Bogiem dochodzi si\u0119 do pewnej granicy, kt\u00f3ra nie zostaje przekroczona, tak wydaje si\u0119, \u017ce mi\u0142osierdzie mi\u0119dzyludzkie nie jest w stanie przeskoczy\u0107 pewnego pu\u0142apu w mentalno\u015bci cz\u0142owieka Pierwszego Przymierza. S\u0105 takie sytuacje, w kt\u00f3rych nawet najbli\u017csi\u00a0 nie\u00a0 mog\u0105 liczy\u0107\u00a0 na mi\u0142osierdzie,\u00a0a ci, kt\u00f3rzy\u00a0wydaj\u0105\u00a0si\u0119\u00a0by\u0107 w jednej\u00a0sytuacji\u00a0zaskakuj\u0105co mi\u0142osierni,\u00a0w innych\u00a0nie\u00a0 okazuj\u0105\u00a0\u017cadnej\u00a0lito\u015bci (1 Sm 24.26; 2 Sm 19; 1 Krl 2, 8-9)<\/span>.<\/p>\n

Czy jest jaka\u015b\u00a0nadzieja\u00a0na\u00a0przekroczenie tej\u00a0granicy i na mi\u0142osierdzie nieograniczone? Dlaczego rozmowa Abrahama z Bogiem ko\u0144czy si\u0119 na liczbie 10 sprawiedliwych? Dlaczego Abraham nie pr\u00f3buje ocali\u0107 miasta ze wzgl\u0119du na 5 sprawiedliwych? Dlaczego nie odwa\u017ca si\u0119 prosi\u0107 o ocalenie ze wzgl\u0119du na cho\u0107by jednego sprawiedliwego, swego bratanka Lota? Abrahamowi, cz\u0142owiekowi Starego Testamentu, nie mie\u015bci\u0142o si\u0119 zapewne w g\u0142owie, \u017ce B\u00f3g m\u00f3g\u0142by by\u0107 tak mi\u0142osierny. Przy jego koncepcji Boga jako sprawiedliwego s\u0119dziego trudno mu by\u0142o \u201ewytargowa\u0107\u201d co\u015b wi\u0119cej. I w\u0142a\u015bnie to jego rozumienie Boga nie pozwoli\u0142o mu walczy\u0107 o cz\u0142owieka a\u017c do ko\u0144ca. Wszyscy jego przyjaciele z ksi\u0105g Starego Testamentu stali przed tym samym dylematem. Przeczuwali, \u017ce B\u00f3g jest bardziej mi\u0142osierny ni\u017c cz\u0142owiek (2 Sam 24, 14)<\/span>, ale nie mogli poj\u0105\u0107, \u017ce B\u00f3g mo\u017ce by\u0107 mi\u0142osierny bezgranicznie. A skoro Bogu postawili granic\u0119 mi\u0142osierdzia, nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 tych granic w relacjach mi\u0119dzyludzkich.<\/p>\n

Dopiero przyj\u015bcie Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry objawi\u0142 \u015bwiatu mi\u0142osierne oblicze Boga Ojca, obali\u0142o wszelkie granice, jakie cz\u0142owiek starotestamentalny stawia\u0142 Bo\u017cemu i ludzkiemu mi\u0142osierdziu. Gdyby Abraham dostrzeg\u0142 w Bogu tajemnic\u0119 ukrzy\u017cowanego Syna, wiedzia\u0142by, \u017ce dla ocalenia nie tylko Sodomy, ale i ca\u0142ego \u015bwiata wystarczy \u017cycie jednego sprawiedliwego, Jezusa Chrystusa. A wtedy zapewne i on by\u0142by sam mi\u0142osierny dla Sodomy a\u017c do ostatniego jej mieszka\u0144ca.<\/p>\n

ks. Wojciech W\u0119grzyniak<\/i><\/p>\n

——————————————-
\nPe\u0142ny tekst z przypisami:
\nks. Wojciech W\u0119grzyniak, Mi\u0142osierdzie mi\u0119dzyludzkie w Starym Testamencie, w: W szkole mi\u0142osierdzia \u015bw. Faustyny i Jana Paw\u0142a II.
\nReferaty z III Mi\u0119dzynarodowego Kongresu Aposto\u0142\u00f3w Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia<\/i>,
\nWydawnictwo \u201eMisericordia\u201d, Krak\u00f3w 2008, s. 95-120.<\/p>\n

Mi\u0142osierdzie\/Mi\u0142osierdzie w relacjach mi\u0119dzyludzkich<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mo\u017ce to wydawa\u0107 si\u0119 nieprawdopodobne, ale jest faktem, \u017ce brakuje solidnych studi\u00f3w teologicznych dotycz\u0105cych mi\u0142osierdzia w relacjach mi\u0119dzyludzkich w Starym Testamencie. O ile temat mi\u0142osierdzia Boga cieszy si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem teolog\u00f3w i doczeka\u0142 si\u0119 wielu opracowa\u0144 w referatach i monografiach, o tyle has\u0142o: mi\u0142osierdzie w relacjach mi\u0119dzyludzkich w Starym Testamencie pojawia si\u0119 w\u0142a\u015bciwie tylko w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-833","page","type-page","status-publish","hentry","category-milosierdzie-w-relacjach-miedzyludzkich"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=833"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25821,"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/833\/revisions\/25821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.faustyna.pl\/zmbm\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}